• Generic selectors
    Exact matches only
    Search in title
    Search in content
    Search in posts
    Search in pages
مقالات
میلگرد به عنوان یکی از پرکاربردترین مصالح ساختمانی در بخش‌های مختلف سازه مورد استفاده قرار می‌گیرد. بدون تردید مهمترین کاربرد میلگرد در سازه، افزایش خواص مکانیکی بتن است؛ زیرا بتن علی‌رغم استقامت و استحکام عالی، از قابلیت کشسانی بسیار کمی برخوردار بوده و استفاده از میلگرد در بتن، می‌تواند این ضعف را برطرف کرده و بتن را در مقابل تنش‌ها و ضربات اضافی مقاوم سازد. فرایند تولید و روش ساخت انواع میلگرد بر اساس شرایط اقلیمی و جغرافیایی منطقه و نیاز بازار متفاوت خواهد بود. نحوه تولید و روش ساخت میلگرد بر روی خواص فیزیکی و مکانیکی آن تاثیر به‌سزایی دارد. همچنین رعایت روش تولید استاندارد یا انتخاب میلگرد مناسب منطقه جغرافیایی، می‌تواند از خسارت‌های احتمالی به سازه در شرایط گوناگون جلوگیری کند. انواع میلگرد توسط کارخانه‌های فولادسازی به روش‌های متنوعی از قبیل نورد گرم، نورد سرد، ترمکس و میکرو آلیاژی تولید می‌شود که ماده اولیه تهیه میلگرد در همه روش‌ها، تقریبا یکسان از فولاد کربنی خواهد بود. چنانچه در صنعت ساختمان فعالیت دارید و می‌خواهید با نحوه تولید میلگرد و انواع روش‌های ساخت آن آشنا شوید، توصیه می‌کنیم تا انتهای این مطلب با ما همراه باشید.

مرحله اساسی تولید میلگرد 

نحوه تولید انواع میلگرد در همه روش‌های گوناگون ساخت، تقریبا مشابه است. در مرحله ابتدایی و اساسی تولید میلگرد، معمولا مواد اولیه که اغب فولاد کربنی یا ضایعات آهن هستند، به‌طور کامل ذوب شده و در قالب‌هایی به شمش تبدیل می‌شوند. کارخانه‌های فولادسازی برای تبدیل مواد مذاب به شمش کشیده با ضخامت مناسب از دو روش مختلف استفاده می‌کنند که به شرح زیر هستند:

1-تولید شمش فولادی از طریق ریخته گری
در این روش، فولاد مذاب از طریق پاتیل‌ها به درون یک محفظه با سایزی برابر با شمش دلخواه ریخته می‌شود و از یک خروجی به محفظه منجمد‌کننده می‌رسد که رفته رفته به دمای انجماد نزدیک خواهند شد و پس از انجماد با سطحی صاف و صیقلی، به سمت پایین کشیده شده و با طول و عرض یکسان برش داده می شود؛ بنابراین در روش ریخته گری، شمش پیوسته در یک خط تولید ایجاد می‌شود که این روش برای برای کارخانه‌های بزرگ با میزان تولید زیاد مورد استفاده قرار می‌گیرد.   
2-تولید شمش فولادی با استفاده از قالب آماده
در این روش، فولاد مذاب داخل قالب آماده ریخته می‌شود تا شمش فولادی شکل گرفته و پس از سرد شدن از قالب جدا خواهد شد و وارد مراحل بعدی برای تولید میلگرد می‌شود. از این روش برای تولید شمش بیشتر در کارخانه‌های کوچکتر استفاده می‌شود.
 
انواع روش ساخت میلگرد فولادی
 
روش ساخت بر روی ویژگی‌های میلگرد تاثیرگذار خواهد بود؛ از این‌رو با آگاهی از شیوه تولید میلگرد، می‌توان به خصوصیات و مشخصات آن پی برد. برای مثال در برخی روش‌ها، میلگرد با استحکام بالا و سخت‌تر بوده و در برخی روش‌های دیگر، میلگرد انعطاف‌پذیری بیشتری دارد. به‌طور کلی از چهار روش برای ساخت میلگرد فولادی استفاده می‌شود که فرایند ابتدایی در همه روش‌ها یکسان بوده و تفاوت در مراحل پایانی یا ماده اولیه خواهد بود. در ادامه روش‌های ساخت میلگرد با شمش فولادی را توضیح می‌دهیم:

1-ساخت میلگرد فولادی به روش نورد گرم
در واقع عملیات نورد به فرایندی اطلاق می‌شود که شمش‌های فولادی بین غلتک‌ها تحت فشار قرار می‌گیرند تا کاهش قطر داده و طولشان افزایش پیدا کند. در روش نورد گرم برای ساخت میلگرد، شمش‌های حاصل از روش قالب آماده یا ریخته گری تا دمای حدود 1000 تا 1100 درجه سانتی‌گراد گرم شده و درون نورد قرار می‌گیرند تا در چندین مرحله متوالی (معمولا 3 مرحله)، تحت فشار غلتک به طول و ضخامت دلخواه دست پیدا کنند. پس از انجام مراحل، با توجه به اندازه میلگرد مورد نیاز، فولاد وارد خروجی‌های متناسب می‌شود تا قطر میلگرد تعیین شده و در نهایت آچ‌زنی میلگرد انجام شود.
2-ساخت میلگرد فولادی به روش نورد سرد
روش نورد سرد در مقایسه با روش نورد گرم دارای تفاوت‌هایی است که در آن برای افزایش طول و کاهش ضخامت، عبور شمش فولادی از میان غلتک‌ها در دمای بسیار پایین (نزدیک به دمای اتاق) انجام می‌شود که در نتیجه تعداد غلتک‌های مراحل نورد سرد بسیار بیشتر از نورد گرم است. در این روش با اعمال فشار بالاتر و مراحل بیشتر به تولید میلگرد اقدام می‌شود که میلگردهای ساخته شده با این روش، استحکام بالایی دارند و شکل و ظاهر مناسب و صیقلی‌تری نسبت به میلگردهای تولید شده به روش نورد گرم دارند.
3-ساخت میلگرد فولادی به روش ترمکس (فناوری QST)
روش ترمکس برای ساخت میلگرد فولادی بسیار به روش نورد گرم شباهت دارد. در واقع فرایند ساخت یکسانی دارند و تنها در ماده اولیه و مراحل پایانی تفاوت خواهند داشت. در این روش پس از تولید میلگرد به دلیل حرارت بالای فولاد، از آب یا روغن برای سرد کردن قسمت‌های بیرونی استفاده می‌شود؛ در حالی‌که نواحی داخلی میلگرد همچنان داغ بوده و حرارت را به سمت بیرون می‌فرستد. به‌طور کلی میلگرد‌های تولید شده به روش ترمکس از نظر آلیاژ مورد استفاده هم با میلگردهای نورد گرم تفاوت دارند؛ زیرا در ساخت میلگرد ترمکس از فولاد با کربن کمتر استفاده می‌شود؛ در نتیجه از روش‌های سریع و اقتصادی ساخت میلگرد فولادی به‌شمار می‌آید. میلگردهای فولادی تولید شده به روش ترمکس از میزان سختی کمتر و شکل‌پذیری بیشتری برخوردار هستند.    
4-ساخت میلگرد فولادی به روش میکرو آلیاژی
ساخت میلگرد به روش میکرو آلیاژی تنها در عناصر به‌کاررفته در ماده اولیه با روش نورد گرم تفاوت دارد. در این روش عناصری از قبیل وانادیوم، نیوبیوم، تیتانیوم و … به ماده پایه آرماتور معمولی اضافه می‌شود که سبب افزایش خواص مکانیکی و فیزیکی میلگرد خواهند شد. در ساخت میلگرد به روش میکرو آلیاژی، پس از انجام مراحل تولید از خنک‌سازی در هوای آزاد استفاده می‌شود تا خواص فیزیکی میلگرد به صورت پیوسته از سطح تا مرکز یکسان شود. میلگردهای تولید شده به روش میکرو آلیاژی از انعطاف‌پذیری بالا، کشش عالی و استحکام فوق‌العاده‌ای نسبت به سایر میلگردهای تولیدی برخوردار هستند؛ زیرا عناصر به‌کاررفته در این روش سبب تولید ریز ذرات مقاوم‌ساز شده و کیفیت محصول نهایی را افزایش می‌دهند. این مدل میلگرد برای مناطق زلزله خیز پیشنهاد مناسبی است. همچنین میلگردهای میکرو آلیاژی با توجه به خواص مکانیکی عالی از قیمت بیشتری در بازار برخوردار هستند.

 

جمع بندی

 

بدون تردید میلگرد فولادی از کاربردی‌ترین مصالح ساختمانی به‌حساب می‌آید که استفاده از آن در بتن باعث افزایش خاصیت کشسانی و انعطاف‌پذیری می‌شود. روش ساخت میلگرد بر روی خواص آن تاثیر به‌سزایی دارد. به‌طور کلی مرحله اولیه همه روش‌های تولید میلگرد از جمله نورد گرم، نورد سرد، ترمکس و میکرو آلیاژی تقریبا مشابه بوده و از شمش فولادی تهیه شده از قالب یا ریخته گری استفاده می‌‌شود اما میلگرد به‌دست آمده از هر روش، خصوصیات و مشخصات متفاوتی خواهند داشت؛ بنابراین در صورت آگاهی از روش ساخت میلگرد فولادی، می‌توان به ویژگی‌های آن پی برد.
0

مقالات
میلگرد یکی از مهمترین ابزار آلات و مصالح ساختمانی فلزی به‌حساب می‌آید که معمولا با هدف افزایش خواص مکانیکی بتن مورد استفاده قرار می‌گیرد. اگرچه بتن از استحکام و توان باربری بالایی برخوردار است اما به دلیل سختی زیاد، قابلیت کشسانی ندارد؛ از این‌رو میلگرد با خاصیت کششی، این ضعف بتن را جبران کرده و سازه را در برابر هرگونه بار، ضربه و فشار ناگهانی مقاوم خواهد کرد. میلگرد توسط کارخانه‌های مختلف در انواع گوناگون و به روش‌های متنوع تولید می‌شوند. حال بسیاری از فعالان صنعت ساختمان و پروژه‌های عمرانی این سوال را در ذهن دارند که میلگرد از چه نوع فولادی ساخته می‌شود؟ در پاسخ به این سوال باید گفت که ماده پایه میلگرد در اغلب موارد فولاد کربنی بوده و به روش‌هایی از جمله نورد گرم، نورد سرد، ترمکس و میکرو آلیاژی در کارخانه‌های فولادسازی تولید می‌شود. در اینجا تلاش خواهیم کرد تا اطلاعات مفیدی در ارتباط با جنس میلگرد و روش‌های ساخت آن در اختیارتان قرار دهیم ؛ پس توصیه می‌کنیم تا انتهای این مطلب با ما همراه باشید.


جنس میلگرد چیست؟

بدون تردید میلگرد از مهمترین مصالح عمرانی به‌شمار می‌آید که از خواص فوق‌العاده‌ای برخوردار است. در حقیقت آهن‌های تولید شده در کارخانه‌ها پس از طی مراحل گوناگون به فولاد تبدیل شده که از نوع فولاد کربنی است. اولین مرحله تهیه میلگرد در کارخانه، با تولید شمش یا بیلت آغاز خواهد شد. به‌طور کلی برای تولید میلگرد یا محصولات فولادی از قبیل تیر آهن، نبشی و ناودانی باید ابتدا شمش فولادی تهیه شود. کارخانه‌ها برای تولید شمش فولادی مورد نیاز برای تهیه میلگرد، از 2 روش زیر استفاده می‌کنند:

1- تهیه شمش فولادی با استفاده از ریخته گری
در این روش کاربردی، ابتدا فولاد مذاب را در محفظه تقسیم‌کننده با حداقل 2 خروجی می‌ریزند که پس از خارج شدن فولاد مذاب از خروجی، به یک محفظه منجمد‌کننده می‌رسد که در آن مذاب‌ها به دمای اولیه فولاد رسیده و سپس فلزهای جامد شده به سمت پایین کشیده می‌شوند و در نهایت با برش به شمش‌هایی با طول و عرض یکسان تبدیل خواهند شد.
2- تهیه شمش فولادی با استفاده از قالب
در این روش فولاد مذاب را به وسیله پاتیل در قالب‌هایی با سایزهای دلخواه می‌ریزند و پس از سرد شدن، شمش از قالب جدا می‌شود.
بنابراین شمش فولاد کربنی به هر روشی آماده شود، برای تولید میلگرد مطابق استانداردهای کارخانه به روش‌های مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرد.

روش‌های تولید میلگرد فولادی

شمش فولاد کربنی در کارخانه به روش‌های گوناگونی به میلگرد تبدیل خواهد شد. در ادامه به 4 روش تولید میلگرد با استفاده از شمش یا بیلت فولادی اشاره می‌کنیم:
· تولید میلگرد فولادی به روش نورد گرم
در این روش باید شمش فولادی را در کوره‌هایی تا دمای 1000 تا 1100 درجه سانتی‌گراد حرارت داد تا نرم شوند، سپس شمش‌های نرم شده به مسیر نورد وارد می‌شوند که در این مرحله باید از غلتک‌های حداکثر 8 وجهی عبور کنند تا در نهایت سطح مقطع دایره‌ای حاصل شود. در ادامه قطر شمش کم شده و طول آن افزایش پیدا می‌کند. در نهایت بسته به اندازه میلگرد مورد نیاز، شمش فولادی وارد قفسه‌های نورد (خروجی‌های دلخواه) می‌شود تا قطر میلگرد تعیین شود و در مرحله آخر آج‌زنی میلگرد صورت پذیرد.
· تولید میلگرد فولادی به روش نورد سرد
روش نورد سرد در مقایسه با نورد گرم دارای تفاوت‌هایی است. در واقع تولید میلگرد به روش نورد سرد بدین صورت است که فرایند افزایش طول و کاهش ضخامت در دمای پایین (نزدیک به دمای اتاق) انجام می‌شود که با توجه به اعمال تغییرات بر روی فولاد سرد، تعداد غلتک‌ها و مراحل نورد در مقایسه با نورد گرم بسیار بیشتر است. میلگرد تولید شده به روش نورد گرم از استحکام و مقاومت بالاتر، شکل و ظاهر صیقلی‌تر نسبت به میلگرد نورد گرم برخوردار است؛ بنابراین تهیه میلگرد به روش نورد سرد تا انتهای عملیات رافینگ (کاهش قطر و افزایش طول شمش) با روش نورد گرم کاملا یکسان بوده و پس از آن وارد مرحله خنک‌کاری شده و در انتها نورد با غلتک انجام خواهد شد.
· تولید میلگرد فولادی به روش ترمکس
روش ترمکس به روش نورد گرم شباهت زیادی دارد اما در ماده مورد استفاده و مراحل نهایی با یکدیگر تفاوت دارند. روش ترمکس برای تولید میلگرد فولادی از روش‌های اقتصادی و سریع به‌حساب می‌آید که در این روش از نورد گرم استفاده شده و مواد وارد یک لوله می‌شوند تا عملیات خنک‌سازی سطحی با استفاده از آب و روغن صورت پذیرد؛ از این‌رو با توجه به درجه حرارت بالای فولاد، تنها قسمت‌های بیرونی سرد شده و بخش داخلی میلگرد همچنان داغ بوده و حرارت را به سطح منتقل می‌کند و شکل پذیری میلگرد فولادی بیشتر خواهد شد. به‌طور کلی میلگرد تولید شده به روش ترمکس از سختی کمتری برخوردار بوده و در مقایسه با میلگردهای نورد گرم از نظر آلیاژی متفاوت هستند؛ زیرا در تهیه این نوع میلگردها از فولاد با میزان کربن کمتر استفاده می‌شود که این موضوع سبب کاهش کیفیت و هزینه خواهد شد.
· تولید میلگرد فولادی به روش میکرو آلیاژی
روش میکرو آلیاژی برای ساخت میلگردهای فولادی با روش نورد گرم تفاوت چندانی ندارد و تنها در تهیه فولاد متفاوت است. در این روش از عناصری چون نیوبیوم، وانادیوم، تیتانیوم و … در ماده اولیه استفاده می‌شود تا سفارش سازی فولاد جهت افزایش خواص فیزیکی و مکانیکی میلگرد انجام شود. لازم به ذکر است که در تهیه میلگردهای میکرو آلیاژی پس از پایان مراحل تولید، میلگرد را در هوای آزاد سرد می‌‌کنند تا خواص فیزیکی محصول به صورت یکپارچه از مرکز تا سطح یکسان شود. میلگرد فولادی به روش میکرو آلیاژی از مقاومت بالا، کشش و انعطاف‌پذیری عالی نسبت به سایر میلگردها برخوردار بوده و قیمت بالاتری دارد که برای استفاده در مناطق مستعد زلزله بسیار مناسب خواهد بود.
 
جمع‌بندی

میلگرد از مصالح پرمصرف و کاربردی بوده که با توجه به خواص فیزیکی و مکانیکی فوق‌العاده چون کشش و انعطاف‌پذیری در بسیاری از پروژه‌های عمرانی مورد استفاده قرار می‌گیرد. میلگرد در کارخانه از شمش فولاد کربنی (ریخته گری یا قالب) به روش‌هایی چون نورد گرم، نورد سرد، ترمکس و میکرو آلیاژی تولید می‌شود که هر کدام از میلگردهای تولید شده توسط این روش‌ها دارای خصوصیات و قابلیت‌های ویژه‌ای هستند. 
0